index  blog  fotogalería  Patrimonio  Diccionario  Calendario  Reportajes  Capturas

 

Lurrun lokomotoren izendapena (I/IV)

  

 

Batzuetan ikusten dugu lurrun lokomotoraren izenaren ondoan zenbaki batzuk, edo zenbaki eta hizkien arteko konbinazio bat. Beste batzuetan, aldiz, izena da lurrun lokomotoraren mota adierazteko erabiltzen duguna.

Baina nola jakin ze nolako lurrun lokomotora den gurpil eta beste gauzei begiratuz gero?

Esan bezala gurpilei edo ardatzei begiratu beharko diegu. Begira behean duzuen lurruk lokomotorearen gurpilak. Banatu ditzakegu gurpil guztiak hiru multzotan;

Lokomotoraren aurre-aurrenak doanak dira gurpil edo ardatz eramaileak edo besterik ezean aurreko ardatzak.

Lokomotoraren erdian gurpil handiagoak ikusten ditugu; hauek dira ardatz eragileak. Ikusten denez gurpil guztiak daude lotuta bielen bidez.

Lokomotoraren atzeko aldean doanak atzeko ardatzak dira.

Ikusiko dugunez ardatz eragileak ezinbestekoak dira baina lurrun lokomotora guztiek ez dute batzuetan ez aurreko ardatzak, atzokoak edo ez bata  ezta bestea ere.

Beno ba saia gaitezen gurpil edo ardatz multzo horren adierazten.

Lehenengo taldeak bi ardatz edo 4 gurpilak osatzen du. Bigarren taldean 4 ardatz edo 8 gurpilak dira. Eta hirugarren taldeak bi ardatz edo lau gurpilak ditu.

Konta dezagun lehenengo aldiz ardatzak, ba kasu honetan 2, 4 eta 2, beraz 242 izango litzeteke notazio bat; gurpilak zenbatuz gero 4, 8 eta 4 beraz 484 posiblea liteke adieraztea. Bitan eta beste modu batzuetaz ere dira onargarriak baina arau bat hartu behar da desberdintzeko gurpilak edo ardatzan zengatzen dugun.

Anglo-saxoi munduan gurpilak dira zenbatzen dituztenak, beraz kasu honetan 484, baina gidoiez bitartez zenbakiak banatuz; hau da 4-8-4

Frantzian, adibidez, zenbatzen zituztenak ziren ardatzak eta kasu honetan gidoirik gabe; hau da 242. Beraz 4-8-4 eta 242 gauza bera da.

Beste era ardatzen moldaketa adierazteko da UIC erabiltzen duen métodoa; Zertan datza?

Kasu honetan aurreko eta atzeko ardatzak adierazteko erabiltzen da frantziar metodoa, gure kasuan 2 eta 2. Eta ardatz eragileak adierazteko erabiltzen ditu hizkiak; hau da. Ardatz bat balitz A erabiliko genuke, bi izanda B, hiruri C hizkia legokioke eta abar. Gure adibidean 4 ardatz izanda D hizkia erabiliko genuke. Beraz metodo hau erabiliz 2D2.

Badago beste modu bat ardatzen moldaketa adierazteko eta da irudien bidez:

<ooOOOOoo   <(lokomotoraren aurreko aldea adierazten du) o aurreko eta atzeko ardatzak  O Ardatz eragileak.

Eta bukatzeko esan behar da ia ia lurrun lokomotora guztiak badaukatela izen propio bat. Kasu honetan horrelako eratan dituzten ardatzak badituzte izen bat edo gehiago adierazteko; Confederation, Niagara, Northern.

Ardatz eraketa Whyte F UIC Izen propioa
<ooOOOOoo 4-8-4 242 2D2 Confederation, Niagara, Northern...

UIC   Union internationale des chemis de fer. Kasu honetan dadugu aldaera bat, Bogiea edo karretoia biratzen dabira gehitzen zaie " '  "  bat beraz. 2'D2' izango zen notazioa. Beraz aurreko eta atzeko ardatzak edo ardatzen lotura biratzen dira.

Baina pixka bat sailkapena borobiltzeko kontu izan behar dugu beste gauzaz. Adibidez begiratu beheko bi irudian. Lehenengo irudian ikusten da lurrun lokomotora eta bere atzetik banatutako tenderra. Bestean berriz ez dago tenderrik.

 

Hemen ere lurrun lokomotora eta tenderra adierazteko erabili dezakegu hau:

2-10-0/4-4.    4-4, jakina, tenderraren ardatzen moldaketa adierazten du.

 

Beraz hau ezberdintzeko zera egingo dugu. Lurrun lokomotora bada ez dugu ezer berezirik egingo ikusi dugun aparte. Tankeduna bada, ordea, T hizkia gehituko diogu izenpapenari. Beraz gure ondoan dagoen lurrun lokomotorari Whyte sistema erabiliz 2-10-2 T  151 T eta horrela ipiniko dugu.

Hurrengoa